Piotr Poźniak: Muzyka XV-XVI wieku i pojęcie renesansu w historiografii muzycznej

W praktyce dydaktycznej wyodrębniamy muzykę XV i XVI w., określając ją mianem muzyki Renesansu. Nie zawsze jednak i nie wszyscy muzykolodzy kojarzyli i kojarzą to określenie właśnie z takim okresem. Wielu też uważa, że stosowanie terminu Renesans w odniesieniu do historii muzyki nie jest właściwe (choćby ze względu na jego nieprecyzyjność i niejasność także w innych dziedzinach), a niektórzy kwestionują nawet w ogóle sensowność podziału na epoki. Historia muzyki bowiem - jak każda historia - przebiega w sposób ciągły i z trudem poddaje się periodyzacji. Zawsze, gdy skupimy się na jakimś konkretnym dziesięcioleciu, możemy w nim zaobserwować różnorodność, a nawet zjawiska sobie przeciwstawne, gdy zaś skupimy się na zjawisku - sprecyzowanie dat dotyczących jego początku i zaniku staje się trudne i niejednoznaczne. Niemniej, jeśli nie chcemy rozpatrywać szczegółów i spojrzymy z dalszej perspektywy - możemy wydzielić epoki wykazujące pewną spójność dzięki dominującym w nich tendencjom i dlatego periodyzacja, prócz znaczenia czysto praktycznego, ma też głębszy sens. Bywa zresztą, że w niektórych momentach następuje zagęszczenie ważnych wydarzeń, jakby historia przyspieszała, co stwarza możliwość wyraźniejszego uchwycenia zmian i granic między epokami. Skrypt daje przegląd najważniejszych - zdaniem autora - ujęć problemu przez historyków muzyki w XIX i XX w., sięgając do 2. poł. XVIII w. dla ukazania tła. Ujęcia najwcześniejsze mają znaczenie raczej dla historii myśli o muzyce niż dla poznania historii samej muzyki. Niemniej, w wielu dawniejszych pracach tkwi ziarno prawdy, a przede wszystkim warto dziś sobie uświadomić, że granice czasowe widziane były różnie oraz jakie kryteria były przy tym brane pod uwagę, czyli co poszczególni autorzy uznawali za istotne cechy muzyki XV i XVI w. [Fragment wstępu książki]

Nakład wyczerpany