Musica Iagellonica

Dziewiąty tom serii «Musica in Ecclesia Cathedrali Cracoviensi Audita» zawiera dwa cykle ordinarium missae (Dominicale nr 55 i Feria tertia nr 56), Credo (11) oraz dwa opracowania Deo gratias (1 i 42) i trzy zestawy odpowiedzi mszalnych (58, 60 i 61).

Marcello di Capua, włoski kompozytor i librecista żyjący w drugiej połowie XVIII i na początku XIX wieku, to kompozytor obecnie niemal zapomniany. Za życia cieszył się znacznym rozgłosem, będąc prawdziwym luminarzem włoskiego teatru operowego okresu klasycyzmu. W historii kultury polskiej zapisał się jako wieloletni kapelmistrz księżnej Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej. Pozostając przez całe ćwierćwiecze w służbie tej wybitnej mecenaski sztuki, współtworzył i kształtował życie muzyczne Łańcuta - jednej z czołowych rezydencji magnackich w ówczesnej Europie.

Msze trzygłosowe Jakuba Gołąbka zostały zapewne skomponowane dla zespołu angelistów (lub ew. rorantystów), stąd wybór obsady a cappella (tenor I, tenor II, bas) oraz ascetycznego i zwięzłego ujęcia muzycznego. Nie znajdziemy tu jednak śladów stile antico czy nawiązań do polifonii renesansu. Kompozytor operuje językiem muzycznym typowym dla II połowy XVIII wieku, a opracowania mają charakter stosunkowo prostych harmonizacji, w których głównym czynnikiem porządkującym są zasady harmoniki funkcyjnej.

Tom siódmy serii MECCA zawiera zbiór sześciu mszy czterogłosowych. Skomponowane zostały przez działającego w krakowskiej kapeli katedralnej w latach 1774-1789 Jakuba Gołąbka. Należą one do typu sine Credo – obejmują części: Kyrie, Gloria, Sanctus i Agnus Dei.

Do edycji dołączone jest nagranie dwóch mszy, dokonane przez Zespół Męski Gregorianum. Specjalizuje się on w wykonawstwie muzyki renesansowej, zarówno świeckiej jaki i sakralnej. Zdobywał uznanie na festiwalach poświęconych muzyce dawnej.

The seventh volume of the MECCA series contains collection of six 4-voice Masses. They were composed by Jakub Gołąbek, who was active in the Cracow Cathedral ensemble probably between 1774-1789. Gołąbek's 4-voice Mass cycles are of the sine Credo type; they include Kyrie, Gloria, Sanctus and Agnus Dei.

This edition includes records of two Masses by Men's Vocal Ensemble Gregorianum. They specialize in early music, both religious and secular. The group gained recognition during many early-music festivals.

Tom szósty serii MECCA zawiera oficjum o św. Wacławie. Dwa najstarsze zapisy utworu pochodzą z przełomu XIII i XIV wieku. Pierwszy z nich, przeznaczony na święto wrześniowe, znajduje się w antyfonarzu wawelskim, datowanym przez Barbarę Miodońską na lata 1300–1320. Drugi pochodzi z Breviarium notatum zachowanego w bibliotece opactwa St. Paul im Lavanttal w Karyntii. Oficjum Gloriose Dei martyr publikowane jest w całości po raz pierwszy. Wydanie zawiera teksty do oficjum krakowskiego oraz praskiego wraz z tłumaczeniem na język polski.

The two oldest versions of the office come from the turn of the thirteenth and fourteenth centuries. The first of them, intended for the September feast day, is to be found in a Wawel antiphonary, dated by Barbara Miodońska to the years 1300–1320. The second comes from Breviarium notatum preserved at the library of the Sankt Paul im Lavanttal Abbey in Carinthia. The office Gloriose Dei martyr is being published in full for the first time.

Tom piąty serii MECCA zawiera dwie msze: „Dies est laetitiae” i „Pis ne me” oraz motet Vultum tuum, czyli wszystkie znane kompozycje Tomasza z Szadka, krakowskiego kompozytora przełomu XVI i XVII wieku. Msze zostały wpisane do partesów roranckich, a zapewne i skomponowane w czasie, kiedy ich twórca już nie należał do tego zespołu, ale najwyraźniej utrzymywał z nim kontakt.

Volume five of the MECCA series includes two masses: "Dies est laetitiae" and "Pis ne me" and motet Vultum tuum, so all known compositions of Tomasz Szadek, a Krakow composer of the 16th and 17th centuries.

Tom czwarty serii MECCA zawiera oficjum i mszę o św. Janie Jałmużniku. Historia Iohannis Elemosinarii to pełne trzynokturnowe oficjum typu diecezjalnego, na które składa się po pięć antyfon nieszporów i ad laudes, trzy antyfony do kantyków ewangelicznych, po dziewięć antyfon i responsoriów na jutrznię, własny hymn, oraz collecta – mo­dlitwa.

Preparation of liturgical works in honor of St. John was probably founded in Cracow, circa 1504. It is impossible to say with certainty whether the editing of a text and the creation of a melody is the work of the same person...

Tom trzeci serii MECCA zawiera dwa renesansowe cykle mszalne należące do gatunku ad imitationem, określanego dziś zwykle mianem missa parodia: Josquina des Prez: Missa Mater matris, w opracowaniu najprawdopodobniej Krzysztofa Borka, oraz Pierre'a Certona: Missa Le temps qui court.

The fourth volume of the MECCA series includes the liturgy and the Mass of St. John the Almsman. Volume three of the MECCA series contains two renaissance Masses, commonly referred to as missa parodies: Josquin des Prez: Missa Mater matris and Pierre Certon: Missa Le temps qui court.

The ensembles associated with monastery and parish churches were a very important element of musical life in Central Europe around the mid-eighteenth century. Yet the music created by early Classical composers, which constituted the core of their repertoire, remains poorly explored. Fr. Amandus Ivanschiz OSPPE (1727–1758) was one of such musicians, active in monasteries in Ranna, Wiener Neustadt, Rome, and Graz. 

Około połowy XVIII wieku bardzo istotną część życia muzycznego Europy Środkowej współtworzyły zespoły funkcjonujące przy kościołach klasztornych i parafialnych. Muzyka religijna kompozytorów wczesnoklasycznych, która stanowiła trzon ich repertuaru, pozostaje nadal słabo zbadana. Jednym z nich był paulin, o. Amandus Ivanschiz (1727–1758), który działał w klasztorach w Ranna, Wiener Neustadt, Rzymie i Grazu.

Tom drugi serii MECCA zawiera zbiór godzin brewiarzowych w postaci chorału. Skomponowane zostały przez dominikanina, brata Wincentego z Kielczy,  w związku z kanonizacją św. Stanisława ze Szczepanowa, jako oficjum Dies adest celebris. .
Do edycji dołączone jest nagranie Historii o św. Stanisławie, dokonane specjalnie dla celów tego wydania przez zespół Jerycho. Specjalizuje  się on w wykonawstwie muzyki chorałowej i polifonicznej okresu średniowiecza, a także bierze udział w licznych projektach związanych z dawną muzyką polską.

The second volume of the MECCA series contains a collection of hours of the breviary in the form of a chorale. It was composed by the Dominican, Vincent from Kielce, for canonization of St. Stanislaw from Szczepanowo, as the Dies adest celebris.

Seria "Jazz w kulturze polskiej" pod redakcją Rafała Ciesielskiego została zainicjowana w 2014 roku. Prace zamieszczone w niniejszym tomie układają się w kilka obszarów. Reprezentowane jest więc spojrzenie na twórczość jazzową: w artykułach Marcina Olesia (sylwetka Andrzeja Przybielskiego) i Julii Rosińskiej-Kopali (o fenomenie Novi Singers). Z kolei podjęte zostało tropienie wątków jazzowych w materii innych sztuk: w odniesieniu do tekstów poetyckich przez Katarzynę Kucię-Kuśmierską (u Ewy Lipskiej), Aleksandrę Reimann-Czajkowską (u Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej) i Katarzynę Ciemierę (u Anny Świerszczyńskiej), zaś na gruncie filmu przez Andrzeja Winiszewskiego. Na obszar recepcyjny składają się wypowiedzi Rafała Ciesielskiego (postrzeganie jazzu w ujęciach leksykalnych do roku 1939), Krzysztofa Niźnika (definiowanie jazzu w piśmiennictwie muzycznym), Macieja Sawczuka (jazz w rozumieniu słuchaczy festiwalowych) i Ayi Al Azab-Ruszowskiej (kwestia natury recepcji jazzu i bluesa). Zagadnienia edukacji jazzowej w odniesieniu do improwizacji podjęli: Stanisław Danielewicz i Stanisław Halat. Tom dopełniają teksty Katarzyny Stroińskiej-Sierant (o tożsamości dzieła jazzowego), Katarzyny Smyk (o tytułach kompozycji jazzowych) i Artura Trudzika (o biuletynach festiwalowych PSJ). Ujęcia te pokazują, ku jak licznym i zróżnicowanym obszarom prowadziły jazzowe tropy, a w których to obszarach mogą one stawać się przedmiotem interdyscyplinarnych poczynań i ustaleń badawczych [ze wstępu Rafała Ciesielskiego]

Seria "Jazz w kulturze polskiej" pod redakcją Rafała Ciesielskiego została zainicjowana w 2014 roku. Obecny, czwarty tom, prezentuje jedenaście artykułów opisujących jazz w kulturze polskiej z różnych perspektyw.

Księga pamiątkowa dedykowana Profesor Małgorzacie Woźnej-Stankiewicz zawiera ponad trzydzieści artykułów naukowych dedykowanych Jubilatce, napisanych przez jej przyjaciół i uczniów - grupę wybitnych muzykologów polskich, włoskich, niemieckich i ukraińskich. Artykuły ujęte są w grupy tematyczne obejmujące (1) myśl o muzyce i idee estetyczne, (2) odtwarzanie przeszłości muzycznej, (3) postacie kompozytorów XIX i XX wieku, (4) kulturę muzyczną XIX i XX wieku oraz (5) dzieje muzykologii. Publikacja zawiera też biografię naukową Jubilatki, bibliografię jej prac oraz spis prac licencjackich, magisterskich i doktorskich napisanych pod jej kierownictwem naukowym.

Topos muzyka cygańskiego — od schyłku XVIII wieku — budzi niesłabnące zainteresowanie, podobnie jak wyjątkowym powodzeniem cieszył się od czasów renesansu mit Orfeusza. W ramach kształtowanego w piśmiennictwie i dziełach muzycznych obrazu wyidealizowanej muzyki cygańskiej, postać muzyka cygańskiego uważano za uosobienie natchnionego twórcy... 

Publikowany tom II Opera omnia Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego zawiera wszystkie znane i zachowane do dziś utwory wokalno-instrumentalne kompozytora. Utwory te zachowały się w postaci przekazów rękopiśmiennych, rozproszonych po różnych bibliotekach ...

The published volume II Opera omnia of Grzegorz Gerwozy Gorczycki contains all the composers vocal and instrumental works known and preserved to this day. These works have been preserved in manuscripts, scattered in various national and fore...

Twórczość muzyczna Giacinto Scelsiego obejmuje 101 opublikowanych kompozycji: 92 wydane w paryskim Editions Salabert i 9 w nowojorskim wydawnictwie G. Schirmer. Większość stanowią drobne utwory na różne instrumenty solowe, na głos solowy oraz na małe zespoły instrumentalne. Dzieła na wielką orkiestrę symfoniczną, choć skromne ilościowo, prezentują największy ciężar gatunkowy i to nie tylko z racji najbardziej rozbudowanego aparatu wykonawczego i największych rozmiarów.

(…)

Badania podjęte w niniejszej pracy koncentrują się na poznaniu fenomenu muzycznego - dzieł Giacinto Scelsiego na wielką orkiestrę i wielką orkiestrę z chórem. Analizy i interpretacje dotyczą całości i pełni dzieła, a więc zarówno jego wymiaru immanentnego, jak i kontekstualnego. Poznanie fenomenu muzycznego obejmuje także poznanie całego klimatu psychofizycznego, który wpłynął na określone wybory kompozytorskie, stanowił ich motywację lub argumentację, zarówno w sferze technicznej,
jak i estetycznej.

(…)

Drugi temat nadrzędny stanowi kontekst dzieła i twórczości Scelsiego. Określiły go dwa nurty zainteresowań kompozytora: własności dźwięku jako elementarnego tworzywa muzycznego oraz kulturalno-religijna tradycja Wschodu połączona z elementami metafizyczno-ezoterycznej tradycji Zachodu.

(…)

(ze Wstępu Autorki)

Gdyby spytano mnie, dlaczego podjęłam tę pracę, odpowiedziałabym po prostu: raczej by naprawić krzywdę, niż wypełnić lukę . Od dawna przyjęto, że związki George Sand z Chopinem należą do historii ukazującej losy ludzi, a temat ten wydawał się wyczerpany przez obfitą bibliografię. […] Moment [wydania Korespondencji George Sand] wydał mi się sprzyjający projektowi, z jakim się nosiłam: propozycji analizy krytycznej - zarazem rzetelnej i pełnej - związków, jakie George Sand utrzymywała z Chopinem; chodziło o analizę w szerszej perspektywie rozwoju idei i tematów, które nadają kształt dziełom powieściopisarki […].

Niełatwo […] jeszcze dzisiaj mówić o George Sand i Chopinie. […] Historia tej słynnej pary wymaga od badacza, który pragnie zachować obiektywność, wielkiego poświęcenia i wypróbowanej cierpliwości. […] Czytelnik nie odnajdzie tutaj żadnej z sentymentalnych i urokliwych anegdot, lecz systematyczne odniesienie do źródeł, korespondencji lub dzieł, nawet jeśli ten aparat krytyczny może wydać się niekiedy uciążliwy […].

O ile bowiem mówiono wiele o miejscu Chopina w życiu uczuciowym George Sand, o tyle nie starano się w ogóle zbadać, jaki wpływ mogła wywrzeć na jej twórczość powieściową tak długa bliskość z genialnym muzykiem. Uznałam, że bardziej przejrzysty będzie plan, który ukaże znaczenie danych biograficznych przed zbadaniem ich literackiego przetworzenia. Pierwsza część niniejszego studium poświęcona jest więc listom i dziełom autobiograficznym George Sand […]. Celem drugiej części jest prześledzenie, w świetle wskazówek biograficznych, złożonych zależności między przeżytym doświadczeniem i inspirowaną nim kreacją artystyczną. [ze Słowa wstępnego Autorki]

Książka, którą oddajemy do rąk czytelników, poświęcona jest sylwetce Marca Scacchiego (zm. 1662), skrzypka, kapelmistrza, kompozytora i teoretyka muzyki urodzonego w Rzymie, przez ćwierć wieku (1624-1649) związanego z dworem królewskim polskich Wazów...