Barok

W niniejszym zeszycie zaprezentowano wszystkie zachowane, w tym również niekompletnie, msze Franciszka Liliusa. Trzy z nich są polichóralne, pozostałe cztery przeznaczone na jeden chór o obsadzie a voce pari.

This issue presents all the preserved masses by Franciszek Lilius, including the incomplete ones. Three of them are polychoral, the remaining four are intended for a single choir a voce pari.

W niniejszym zeszycie zaprezentowano wszystkie zachowane, w tym niekompletnie i szczątkowo, motety, pieśni, małogłosowe oraz wielkoobsadowe koncerty kościelne, a także utwory instrumentalne Franciszka Liliusa. Dodano również „Aneks” zawierający cztery teksty słowne utworów okolicznościowych, które Lilius najprawdopodobniej umuzycznił.

This volume presents all the preserved motets, hymns, small and large ensemble church concertos, as well as instrumental works by Franciszek Lilius, including those surviving in incomplete and vestigial form. We have also added an „Annex” containing four texts of occasional works which were most probably set to music by Lilius.

Niniejszy zeszyt zawiera wszystkie kompletnie (lub z niewielkimi ubytkami) zachowane wokalno-instrumentalne utwory Jacka Różyckiego, które w źródłach określono mianem motetów lub koncertów. Są to najciekawsze i historycznie najistotniejsze (przy obecnym stanie zachowania źródeł) dzieła tego twórcy.

Es erhub sich ein Streit im Himmel to utwór wyróżniający się na tle całego zachowanego dorobku kompozytorskiego Christopha Wernera, kantora kościoła św. Katarzyny w Gdańsku. Jest to, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, jedyna zachowana kompozycja wielkoobsadowa tego twórcy i utwór, w którym w najpełniejszy sposób zrealizowane zostały założenia barokowego stile concertato.

Te Deum Bütnera przeznaczone jest na trzy chóry wokalne, zróżnicowane pod względem barwy i rejestru (CCAT CATB ATTB) oraz rozbudowany zespół instrumentalny, złożony z 2 kornetów, 2 trąbek, kotłów, 4 puzonów (w druku dodatkowo określonych jako Choro 4), 2 skrzypiec oraz instrumentów realizujących basso continuo (organy i instrumenty melodyczne – viola basowa i violone).

Balthasar Erben (*1626 Gdańsk, †1686 tamże) należy do grona najwybitniejszych kompozytorów gdańskich II poł. XVII wieku. Pod względem artystycznym kompozycje wokalno-instrumentalne Balthasara Erbena nie odbiegają od dzieł znakomitych twórców działających na północy Niemiec, takich jak Franz Tunder, Matthias Weckmann, czy Dietrich Buxtehude. Inwencja melodyczna, bogactwo pomysłów harmonicznych oraz ścisła zależność muzyki od warstwy słownej tekstu to najważniejsze wyznaczniki jego warsztatu kompozytorskiego. Jak przystało na protestanckiego kapelmistrza, znaczące miejsce w jego twórczości zajmują koncerty chorałowe (w typie per omnes versus).

Missa ex D publikowana po raz pierwszy w niniejszym zeszycie przynależy prawdopodobnie do późniejszej twórczości Szczurowskiego. Wskazuje na to zarówno nieobecność kompozycji w cytowanych inwentarzach jezuickich, jak i styl muzyczny typowy dla środkowoeuropejskiej muzyki religijnej powstającej od około połowy XVIII wieku aż do końca lat sześćdziesiątych. W utworze zwracają uwagę wyraźne cechy stylu galant, takie jak lekka melodyka o urozmaiconej warstwie rytmicznej uwzględniającej liczne synkopy i triole, spowolnienie toku harmonicznego połączone z zastosowaniem repetycji jednej nuty w partii basu (tzw. Trommelbass) czy dłuższe pauzy w partii basso continuo.

Publikowana w niniejszym zeszycie Litania in D jest rozbudowanym ujęciem tekstu litanii loretańskiej, utrzymanym w formie kantatowej. Utwór liczy aż 755 taktów i składa się z dziewięciu odrębnych części skontrastowanych pod względem obsady i sposobu opracowania. Faktura odcinków tutti jest zróżnicowana – od jednolitej homorytmicznej deklamacji chóralnej z towarzyszeniem niezależnego tematycznie planu instrumentalnego (zwł. Kyrie), przez naprzemienność solo i tutti (Mater Jesu Christi, Regina Angelorum), aż po polifonię imitacyjną (Rosa mystica). Różnorodny jest też dobór obsady wokalnej i instrumentalnej w ustępach solowych (Pater de caeils, Virgo prudentissima, Speculum justitiae, Salus infirmorum).

Pod względem stylistycznym motety Szymona Ferdynanda Lechleitnera stanowią reprezentatywne przykłady muzyki religijnej uprawianej w Rzeczpospolitej w pierwszych dekadach XVIII wieku. Są one dowodem talentu i sprawnego warsztatu kompozytorskiego kapelmistrza Lubomirskich.

Opr. Justyna Szombara

Andrea Caporale (zm. po 1757) - włoski wiolonczelista i kompozytor działający jako solista i muzyk orkiestrowy w Londynie (około 1735-1745) i Dublinie (1754-1757) wysoko ceniony za ekspresyjny styl gry. W 1746 r. jego sześć sonat wiolonczelowych zost...

Andrea Caporale (d. after 1757) - Italian cellist and composer active as a soloist and orchestra player in London (about 1735-45) and Dublin (1754-57), held in great esteem for his expressive style of performance. In 1746 his six cello sonatas were p...

François Francoeur, zwany "le cadet" (1698-1787) - nadworny kompozytor Ludwika XV (1727-1756), członek królewskiego zespołu 24 Violons du Roi (1730-1756), a także maître de musique (1739-1743), inspektor (1743-1757) i dyrektor opery paryskiej (1757-1...

François Francoeur, "le cadet" (1698-1787) - composer of the French royal court of Ludwik XV (1727-56), member of the group "24 Violons du Roi" (1730-56), and also maitre de musique (1739-43) and director at the Paris Opera (1757-66). Besides stage w...

Prezentowane tu pierwsze wydanie "Pasji" Kotowicza przygotowane zostało w oparciu o dwa źródła: (1) rękopis Biblioteki oo. Cystersów w Mogile, sygnatura 1024, oraz (2) rękopis Biblioteki Seminarium Duchownego w Sandomierzu, sygnatura 77/A II 17. W tr...

The first edition of Kotowicz's "Passio", presented here, was prepared on the basis of two sources: (1) a manuscript held by the Library of the Cistercian Fathers in Mogiła, call number 1024, as well as (2) a manuscript held by the Library of the The...

With its 51 compositions, Il terzo libro delle divine lodi musicali (1620) is by far Riccio’s most extensive collection. The volume includes 37 sacred concertos, 12 instrumental works, and 2 compositions for voices and instruments—representing the most innovative works of the collection.

With its 51 compositions, Il terzo libro delle divine lodi musicali (1620) is by far Riccio’s most extensive collection. The volume includes 37 sacred concertos, 12 instrumental works, and 2 compositions for voices and instruments—representing the most innovative works of the collection.

The Primo libro delle divine lodi (1612) includes 35 compositions: 33 sacred concertos (1 for solo voice, 31 for two voices and 1 for three voices) and 2 canzonas for two instruments.

The book is available on-line free of charge. Click here to download it.

The Secondo libro delle divine lodi (1614) includes 28 compositions: 1 Mass and 1 Magnificat for two voices, 19 sacred concertos (4 for solo voice, 10 for two voices, 2 for three voices, and 3 for four voices) and 7 instrumental works (5 canzonas for two instruments, 1 sonata and 1 canzona for four instruments).