Musica Iagellonica

Artykuły składające się na tom podejmują szeroką paletę najważniejszych zagadnień filozofii i estetyki muzyki. W tomie znajdują się artykuły poświęcone problematyce znaczenia, treści i formy muzyki, elementów semantycznych (znaku, symbolu) w muzyce, ...

Twórczość muzyczna będąca przedmiotem niniejszego dyskursu obejmuje mazurki fortepianowe skomponowane w latach 1900-2000 przez kompozytorów, którzy deklarowali swą przynależność do polskiej kultury zarówno tworzonymi dziełami, jak i innymi formami ekspresji potwierdzającymi ich kulturową więź z Polską. (...) Na tę obszerną kolekcję muzyczną składają się zatem mazurki kompozytorów, którzy aktywność muzyczną rozwijali w Polsce (Szymanowski, Szeluto, Różycki, Friemann, Woytowicz, Lefeld, Kazuro, Ekier, Schaeffer, Kilar, Górecki, Borkowski, Sawa...) i poza granicami kraju, determinowani okolicznościami historycznymi (Maciejewski, Szałowski, Kassern, Radzyński) lub – co częściej spotykane – podejmujący niezależnie od tych czynników decyzje o osiedleniu się w innych ośrodkach muzycznych Europy (Tansman, Rabiński) i Ameryki (Stojowski, Łabuński)...

 Książka ta jest pierwszą obszerną polską publikacją poświęconą norweskiej twórczości muzycznej XIX i XX wieku. Koncentruje się wokół tej części działalności wybranych norweskich twórców — Edwarda Griega, Eivinda Grovena i Lasse Thoresena — która nawi...

Musica Iagellonica" to periodyk wydawany w językach kongresowych (z preferencją języka angielskiego), którego założeniem jest pogłębianie badań nad związkami kultury muzycznej Europy Centralnej z kulturą muzyczną Europy Zachodniej. Komitet redakcyjny...

Jest to cenne kompendium podstawowej wiedzy o formach muzycznych, dające niemal całościowy przegląd wiadomości teoretycznych na podstawie dostępnej polskiej literatury. Układ pracy nawiązuje do 5-tomowych Form muzycznych J. i K. Chomińskich i obejmuj...

Nazwisko Aldebranda Subissatiego nie występuje w żadnych czołowych leksykonach i encyklopediach muzycznych. Gdyby nie szczęśliwie zachowany rękopis jego sonat skrzypcowych, uległoby on...

Also contens: Giovanni Francesco Anerio - Antifonae The name of Aldebrando Subissati does not appear in any of the leading music lexicons or encyclopedias. If it hadn't been for the fortunate survival of a manuscript of his violin sonatas, it would n... 

O G. B. Luparinim, autorze koncertu "In martirio crudele", nie jesteśmy dziś w stanie powiedzieć wiele. Nie mamy pewności skąd pochodził i gdzie działał przed przybyciem do Krakowa. Poszukiwania archiwalne ujawniły zaledwie kilka dokumentów mogących...

In martirio crudele is Luparini's only preserved composition, though some of his religious works are also mentioned. For instance, in manuscript 2431/I in the Jagiellonian Library there are music inventories from the SS. Peter and Paul church for the... 

Do dziś nie powstała żadna praca traktująca szerzej o recepcji twórczości Żeleńskiego, co jest swoistym paradoksem, jako że za życia Władysława Żeleńskiego pisano o nim bardzo wiele. W samym tylko czasopiśmiennictwie z lat 1857–1939 (wyłączając dzienniki) znaleźć można prawie 850 artykułów i wzmianek prasowych o kompozytorze, wliczając w to materiały napisane bądź autoryzowane przez niego samego (np. wywiady). Korpus owych źródeł, stanowiący podstawę niniejszego opracowania, należy traktować nie tylko jako zasób informacji o muzyce Żeleńskiego i jej społecznej recepcji, ale i nie mniej istotną podstawę relacji na temat dziejów polskiej krytyki muzycznej.

(Z autorskiego wstępu do książki)

Centralną część książki zajmują rozważania dotyczące życia muzycznego klasztorów dominikańskich posiadających kapele: w Gidlach, Borku Starym, Dzikowie i Lwowie. Zaprezentowano jednak także sposób funkcjonowania muzyki (przede wszystkim wokalno-instrumentalnej) w konwentach nieutrzymujących własnych zespołów muzycznych, czego dokonano na wybranych, ale reprezentatywnych przykładach.

Muzykologia jako dyscyplina uniwersytecka na ziemiach polskich liczy sobie już ponad sto lat. Jej początki sięgają roku 1911, gdy pierwsze seminarium muzykologiczne poprowadził na Uniwersytecie Jagiellońskim początkujący wówczas badacz — Zdzisław Jachimecki. Wkrótce potem podobnego zadania podjął się na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie Adolf Chybiński, a na początku lat dwudziestych, na Uniwersytecie Poznańskim — Łucjan Kamieński.

Problematyka czasu muzycznego należy do podstawowych zagadnień badawczych filozofii muzyki. Autor rozprawy podjął kwestie czasu muzycznego w kontekście tradycji filozoficznej, w odniesieniu do monodycznej muzyki wieków średnich oraz wybranych form polifonii, bowiem w muzyce średniowiecznego Zachodu powstały fundamenty zjawisk temporalnych całej muzyki europejskiej.

Tematem książki jest historia średniowiecznych tradycji liturgiczno-muzycznych biskupstw metropolii gnieźnieńskiej – obejmująca m.in. takie zagadnienia, jak owych tradycji pochodzenie i zróżnicowanie (rozdział 1 i 2), kultywowanie (rozdział 3) oraz ich rola w kształtowaniu lokalnego „patriotyzmu liturgicznego” (rozdz. 3 i epilog).

Próbując opisać okoliczności powstania, rozwój i funkcjonowanie oraz zmierzch tradycji liturgiczno-muzycznych gnieźnieńskiej prowincji skoncentrowano się na oficjum godzin kanonicznych. O ile bowiem repertuar mszalny stosunkowo wcześnie uległ względnej stabilizacji, o tyle dobór antyfon, responsoriów, czytań i modlitw odmawianych podczas horae canonicae był w poszczególnych diecezjach niejednolity aż do reformy potrydenckiej, szczególnie wyraziście ukazując odrębne cechy miejscowych ceremonii kościelnych. (…)

Ważnym komponentem tradycji liturgicznych, oprócz specyficznie ukształtowanych formularzy tekstów oficjów, są towarzyszące im melodie. Dominujący przez cały okres średniowiecza przekaz ustny muzycznej warstwy nabożeństw sprawił, że – paradoksalnie – była ona bardziej stabilna niż dobór tekstów liturgicznych, którego kompilacyjny charakter prowokował do wprowadzania częstych modyfikacji i aktualizacji. (…)

Pracę zamyka epilog przypominający okoliczności, w jakich kilkusetletnie polskie tradycje liturgiczne ustąpiły, pod koniec XVI stulecia, potrydenckiemu obrządkowi rzymskiemu.

(ze Wstępu książki)

Zagadnienia techniki dźwiękowej w polifonii XVI i początku XVII w., jej istoty i stosunku do teorii modus i harmonii oraz przemian myśli teoretycznej i muzyki przedtonalnej należą do ważnych i skomplikowanych dziedzin refleksji muzykologicznej. Toteż, choć stanowią od kilku dziesięcioleci przedmiot badań specjalistycznych, uchylają się interpretacji jednolitej, wolnej od sprzeczności. Autorzy, przyjmując różne założenia metodologiczne, wyrażali w szczególności odmienne poglądy na temat roli zasad modalnych, formułowanych przez teoretyków renesansu, w komponowaniu ówczesnych utworów wielogłosowych, a także pojmowali rozmaicie modalność polifoniczną, częstokroć porównywaną do tonalności harmonicznej.(…)

Niniejsza książka poświęcona jest charakterystyce prac wyznaczających główne koncepcje interpretacyjne techniki dźwiękowej w polifonii renesansu. Pierwszą jej część stanowi szczegółowe omówienie monografii Bernharda Meiera – Die Tonarten der klassischen Vokalpolyphonie (Utrecht 1974), która odegrała przełomową rolę w badaniach nad modalnością w polifonii XVI w. W części drugiej zaprezentowana została problematyka przedtonalnej techniki dźwiękowej i jej teorii zawarta w rozprawie habilitacyjnej Carla Dahlhausa – Untersuchungen über die Entstehung der harmonische Tonalität (Kassel 1968). (…)

W trzeciej części pracy wreszcie przedstawiona została koncepcja Harolda S. Powersa i jego zapatrywania na temat dziejów teorii modi w polifonii i przeobrażeń języka muzycznego XVI w. (…) Dopełnienie omówienia najwybitniejszych prac dotyczących teorii i języka dźwiękowego muzyki przedtonalnej stanowią komentarze i uwagi odnoszące się do literatury przedmiotu zamieszczone w przypisach.

(ze Wstępu książki)