SERIE NUTOWE

Roman Zajączkowski należy do tych kompozytorów staropolskich, których twórczość dotąd nie doczekała się publikacji. Jego dorobek muzyczny nie jest obszerny – mieści się w dwóch niewielkich rękopisach przechowywanych w Bibliotece Diecezjalnej w Sandomierzu. Są one tym cenniejsze, że zostały spisane przez samego kompozytora...

Roman Zajączkowski is one of those Old Polish composers whose work has not yet been published. His musical works are not extensive - there are just in two small manuscripts stored in the Biblioteka Diecezjalna in Sandomierz. They are very valuable, because they were written by the composer himself...

W niniejszym zeszycie zaprezentowano wszystkie zachowane, w tym również niekompletnie, msze Franciszka Liliusa. Trzy z nich są polichóralne, pozostałe cztery przeznaczone na jeden chór o obsadzie a voce pari.

This issue presents all the preserved masses by Franciszek Lilius, including the incomplete ones. Three of them are polychoral, the remaining four are intended for a single choir a voce pari.

W niniejszym zeszycie zaprezentowano wszystkie zachowane, w tym niekompletnie i szczątkowo, motety, pieśni, małogłosowe oraz wielkoobsadowe koncerty kościelne, a także utwory instrumentalne Franciszka Liliusa. Dodano również „Aneks” zawierający cztery teksty słowne utworów okolicznościowych, które Lilius najprawdopodobniej umuzycznił.

This volume presents all the preserved motets, hymns, small and large ensemble church concertos, as well as instrumental works by Franciszek Lilius, including those surviving in incomplete and vestigial form. We have also added an „Annex” containing four texts of occasional works which were most probably set to music by Lilius.

Niniejszy zeszyt zawiera wszystkie kompletnie (lub z niewielkimi ubytkami) zachowane wokalno-instrumentalne utwory Jacka Różyckiego, które w źródłach określono mianem motetów lub koncertów. Są to najciekawsze i historycznie najistotniejsze (przy obecnym stanie zachowania źródeł) dzieła tego twórcy.

Es erhub sich ein Streit im Himmel to utwór wyróżniający się na tle całego zachowanego dorobku kompozytorskiego Christopha Wernera, kantora kościoła św. Katarzyny w Gdańsku. Jest to, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, jedyna zachowana kompozycja wielkoobsadowa tego twórcy i utwór, w którym w najpełniejszy sposób zrealizowane zostały założenia barokowego stile concertato.

Te Deum Bütnera przeznaczone jest na trzy chóry wokalne, zróżnicowane pod względem barwy i rejestru (CCAT CATB ATTB) oraz rozbudowany zespół instrumentalny, złożony z 2 kornetów, 2 trąbek, kotłów, 4 puzonów (w druku dodatkowo określonych jako Choro 4), 2 skrzypiec oraz instrumentów realizujących basso continuo (organy i instrumenty melodyczne – viola basowa i violone).

Balthasar Erben (*1626 Gdańsk, †1686 tamże) należy do grona najwybitniejszych kompozytorów gdańskich II poł. XVII wieku. Pod względem artystycznym kompozycje wokalno-instrumentalne Balthasara Erbena nie odbiegają od dzieł znakomitych twórców działających na północy Niemiec, takich jak Franz Tunder, Matthias Weckmann, czy Dietrich Buxtehude. Inwencja melodyczna, bogactwo pomysłów harmonicznych oraz ścisła zależność muzyki od warstwy słownej tekstu to najważniejsze wyznaczniki jego warsztatu kompozytorskiego. Jak przystało na protestanckiego kapelmistrza, znaczące miejsce w jego twórczości zajmują koncerty chorałowe (w typie per omnes versus).

Missa ex D publikowana po raz pierwszy w niniejszym zeszycie przynależy prawdopodobnie do późniejszej twórczości Szczurowskiego. Wskazuje na to zarówno nieobecność kompozycji w cytowanych inwentarzach jezuickich, jak i styl muzyczny typowy dla środkowoeuropejskiej muzyki religijnej powstającej od około połowy XVIII wieku aż do końca lat sześćdziesiątych. W utworze zwracają uwagę wyraźne cechy stylu galant, takie jak lekka melodyka o urozmaiconej warstwie rytmicznej uwzględniającej liczne synkopy i triole, spowolnienie toku harmonicznego połączone z zastosowaniem repetycji jednej nuty w partii basu (tzw. Trommelbass) czy dłuższe pauzy w partii basso continuo.

Publikowana w niniejszym zeszycie Litania in D jest rozbudowanym ujęciem tekstu litanii loretańskiej, utrzymanym w formie kantatowej. Utwór liczy aż 755 taktów i składa się z dziewięciu odrębnych części skontrastowanych pod względem obsady i sposobu opracowania. Faktura odcinków tutti jest zróżnicowana – od jednolitej homorytmicznej deklamacji chóralnej z towarzyszeniem niezależnego tematycznie planu instrumentalnego (zwł. Kyrie), przez naprzemienność solo i tutti (Mater Jesu Christi, Regina Angelorum), aż po polifonię imitacyjną (Rosa mystica). Różnorodny jest też dobór obsady wokalnej i instrumentalnej w ustępach solowych (Pater de caeils, Virgo prudentissima, Speculum justitiae, Salus infirmorum).

Pod względem stylistycznym motety Szymona Ferdynanda Lechleitnera stanowią reprezentatywne przykłady muzyki religijnej uprawianej w Rzeczpospolitej w pierwszych dekadach XVIII wieku. Są one dowodem talentu i sprawnego warsztatu kompozytorskiego kapelmistrza Lubomirskich.

Msza prezentowana w niniejszej edycji jest jednym z najlepszych zachowanych utworów czerwińskiego twórcy. Jest to utwór bardzo rozbudowany, zawarty w 1559 taktach i zawierający wszystkie tradycyjnie opracowane muzycznie części liturgii mszalnej. Wzorem popularnych zwłaszcza w połowie XVIII wieku tzw. mszy kantatowych poszczególne ustępy kompozytor wydzielił w sposób kontrastujący pod względem przede wszystkim metrum i tempa.

The Mass presented in this edition is one of the most advanced surviving works by Milwid. It is an elaborate composition, 1559 bars long, and consisting of all the parts of the Mass liturgy that were traditionally set to music. Following the example of the so-called cantata masses, popular especially in the mid-18th century, the composer divided the individual sections in a way that contrasted primarily in terms of metre and tempo.

Publikowana Symfonia D-dur Dankowskiego przeznaczona jest na kwintet smyczkowy z towarzyszeniem par obojów, rogów oraz kotłów i składa się z czterech części ułożonych według klasycznego schematu.

Publikowana Symfonia D-dur Dankowskiego przeznaczona jest na kwintet smyczkowy z towarzyszeniem par obojów, rogów oraz kotłów i składa się z czterech części ułożonych według klasycznego schematu.

Część pierwsza publikacji poświęcona jest kancjonałom Seklucjana z lat 1547, 1550 i 1559. Część druga  stanowi dopełnienie publikacji Polska pieśń wielogłosowa XVI i początku XVII wieku wydanej w Krakowie w 2004 roku.

Podstawą tekstu w niniejszej edycji jest pierwodruk z 1558 r. Przy pracy użyto egzemplarza BJ sygn. Cim. 8294 (zob. podobiznę w Polskiej Bibliotece Internetowej, www.pbi.edu.pl). Ponieważ jest on niekompletny, jako źródło uzupełniające posłużyły foto...

Polish Psalter and Hymnbook with Melodies Printed in 1558 Ed. by Janusz S. Gruchała and Piotr Poźniak